Thành Công Land – Gần đây, Bộ Xây dựng đề xuất nghiên cứu đánh thuế bất động sản thứ hai nhằm hạn chế đầu cơ và mua bán “lướt sóng”. Bộ Tài chính cũng cho biết đang tiếp tục nghiên cứu, đánh giá các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế bất động sản để báo cáo cấp có thẩm quyền. Vấn đề này đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận, với nhiều ý kiến đồng tình nhưng cũng không ít lo ngại.
Công cụ điều tiết, ổn định thị trường?
Nhiều chuyên gia ủng hộ đề xuất đánh thuế bất động sản thứ hai, cho rằng đây là giải pháp giảm đầu cơ, tích trữ bất động sản, đồng thời thúc đẩy thị trường phát triển minh bạch, bền vững. Bà Cao Thị Thanh Hương, quản lý cấp cao bộ phận nghiên cứu Savills, nhận định rằng trong bối cảnh thị trường hiện nay, thuế bất động sản thứ hai là công cụ tối ưu hóa nguồn lực và điều tiết thị trường.
Theo bà Hương, thuế bất động sản mang ba chức năng nổi bật. Thứ nhất, tăng nguồn thu ngân sách để tái đầu tư và đảm bảo an sinh xã hội. Thứ hai, kiểm soát tài nguyên quốc gia bằng cách áp nghĩa vụ tài chính cao hơn với các cá nhân sử dụng nhiều nhà, đất. Thứ ba, thuế bất động sản khó trốn tránh do đối tượng chịu thuế là tài sản cụ thể, đồng thời không bị ràng buộc bởi các hiệp định quốc tế, giúp cơ quan quản lý dễ dàng hoạch định ngân sách.
Tuy nhiên, bà Hương cũng chỉ ra những thách thức khi triển khai. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công cụ tính thuế và số hóa dữ liệu bất động sản đòi hỏi nguồn tài chính lớn và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan. Xác định giá trị giao dịch chính xác, minh bạch hóa giao dịch và làm rõ quyền sở hữu là những vấn đề nan giải. Ngoài ra, xác định mức thuế hợp lý cũng là bài toán cần cân nhắc kỹ lưỡng.
TS Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển thị trường tài chính và bất động sản Toàn Cầu, cũng đồng tình với việc đánh thuế từ căn nhà thứ hai. Ông cho rằng chính sách này tạo công bằng xã hội, bởi những người sở hữu nhiều bất động sản thường có thu nhập cao. Thuế sẽ hạn chế tình trạng “găm hàng” chờ tăng giá, giảm rủi ro cho nền kinh tế và tăng nguồn thu cho ngân sách. Tuy nhiên, ông đề xuất miễn thuế cho căn nhà đầu tiên để đảm bảo người dân “an cư lạc nghiệp”.
Cần nghiên cứu kỹ lưỡng để phù hợp thực tế
Luật sư Đỗ Đăng Khoa, Giám đốc Công ty Luật bất động sản Hưng Vượng, cho biết Nghị quyết 18 ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã định hướng áp thuế cao hơn với người sử dụng nhiều đất, nhiều nhà, đầu cơ hoặc bỏ hoang đất. Đây là cơ sở để nghiên cứu chính sách thuế bất động sản thứ hai. Tuy nhiên, hiện Việt Nam chưa có luật cụ thể về thuế này, do đó cần sớm hoàn thiện khung pháp lý.
Theo ông Khoa, vấn đề cốt lõi là xác định cách đánh thuế, đối tượng chịu thuế và mức thuế phù hợp. Ví dụ, một người sở hữu 5.000m² đất cần được đánh giá khác với người có nhiều mảnh đất nhỏ, mỗi mảnh 100m². Hạn mức đất “nhiều” cũng cần phân biệt giữa thành phố và nông thôn. Ở đô thị, 100m² có thể được xem là nhiều, nhưng ở nông thôn, con số này có thể là 500m². Ngoài ra, cần phân loại đất ở, đất trồng cây lâu năm hay đất rừng để áp thuế hợp lý, dựa trên hạn mức của từng địa phương.
Về mức thuế, ông Khoa đề xuất áp dụng theo bậc thang, tương tự thuế thu nhập cá nhân. Ví dụ, vượt hạn mức nhất định chịu thuế 5%, vượt tiếp sẽ chịu 10%, v.v. Với nhà ở, mức thuế có thể tăng dần theo số lượng bất động sản sở hữu. Đồng thời, cần định nghĩa rõ “đầu cơ đất” và thời gian mua bán “lướt sóng” để áp thuế chính xác.
Thách thức và giải pháp
Việc triển khai thuế bất động sản thứ hai đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Cần đầu tư vào hệ thống dữ liệu số hóa, đảm bảo minh bạch thông tin về quyền sở hữu và giao dịch. Các cơ quan chức năng phải phối hợp chặt chẽ để xây dựng cơ chế tính thuế hiệu quả. Ngoài ra, mức thuế cần được thiết kế để vừa hạn chế đầu cơ, vừa không gây áp lực quá lớn cho thị trường, đặc biệt trong bối cảnh bất động sản đang đối mặt với nhiều khó khăn.
Nhìn chung, đánh thuế bất động sản thứ hai là ý tưởng tiềm năng để điều tiết thị trường, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy công bằng xã hội. Tuy nhiên, để chính sách này khả thi và hiệu quả, cần có các nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng, đảm bảo phù hợp với thực tế và không tạo thêm gánh nặng cho người dân.
